Woda
Woda jest głównym składnikiem wszystkich organizmów żywych. To w środowisku wodnym powstało życie, a dla bardzo wielu stworzeń jest jedynym możliwym miejscem istnienia. W wodzie przebiegają reakcje chemiczne, jest ona najlepszym rozpuszczalnikiem wielu substancji, powoduje ich hydrolizę lub hydratację. Woda umożliwia przemianę materii żywych organizmów i bierze udział w większości procesów w nich zachodzących, przy jej udziale zachodzą reakcje rozpadu związków na jony, pomaga transportować cząsteczki i jony do tkanek. Ponadto odgrywa ważną rolę w procesach regulacji temperatury ciała i ciśnienia osmotycznego.
Woda, czyli tlenek wodoru, jest trwałym związkiem nieorganicznym, najbardziej rozpowszechnionym w przyrodzie, który znajduje się w nieustannym obiegu. To bezbarwna ciecz bez smaku i zapachu. Ma ona wiele najrozmaitszych zastosowań, jest najniezbędniejszą substancją Ziemi. Służy przede wszystkim do bezpośredniego spożycia, utrzymania czystości ciała i otoczenia, używana jest do celów gospodarczych, a w przemyśle zaś jest niezbędnym elementem wielu procesów technologicznych.
Woda w stanie naturalnym (na przykład morska czy mineralna) zawiera spore ilości soli i gazów, liczne bakterie oraz drobnoustroje, a także zawiesiny substancji nieorganicznych. Woda twarda ma także znaczną ilość soli wapnia i magnezu.
Ogólna zawartość wody w organizmie ludzkim wynosi 45 – 65% ciężaru ciała. Różnice procentowe wynikają z różnic ilości tkanki tłuszczowej u poszczególnych osób. Gospodarka wodna organizmu polega na kontroli bilansu wodnego, czyli ilości wody pobieranej i wydalanej przez ustrój. Jest to szereg procesów fizjologicznych i fizykochemicznych regulujących wykorzystanie wody w celu utrzymania pracy narządów, tkanek i komórek. Regulacja wodnej gospodarki organizmu jest jednym z najważniejszych procesów zachodzących w ustroju. Woda, poza tym, że jest pobierana (w postaci napojów, pokarmów, itp.) i wydalana z organizmu, może także przenikać do ustroju bezpośrednio z otoczenia. Dzieje się tak na skutek dyfuzji przez naskórek do skóry lub do krwi przepływającej w jej naczyniach krwionośnych. Taka sytuacja możliwa jest właściwie tylko podczas przebywania w wodzie lub środowisku o dużej wilgotności. Poza tym ilość wody przenikającej w ten sposób do ustroju jest niewielka. Ilość wody powstałej w trakcie procesów wewnątrz ustroju jest uzależniona od diety. Największej ilości wody dostarczają lipidy, zaś o połowę mniej dają węglowodany i białka. Zapotrzebowanie na wodę o wiele większe jest u niemowląt, przekracza 0,1 kg na kilogram masy ciała w ciągu doby. U dorosłych zależność ta jest zupełnie inna, potrzebują oni tylko 0,04 kg na każdy kilogram swojego ciężaru ciała na dobę.
Organizm wydala wodę w postaci moczu, stolca, w wydychanym powietrzu, jako parę wodną oraz przez skórę. Woda nieustannie paruje z powierzchni pęcherzyków płucnych i dróg oddechowych.
Niedobór wody
Zakłócenia gospodarki wodnej mają miejsce wtedy, gdy dopływ wody w organizmie nie odpowiada ilości utraconej wody. Są wynikiem niedostatecznego lub nadmiernego poboru wody.
Odwodnienie – jest to deficyt wody w ustroju, w bardzo krótkim czasie może doprowadzić do śmierci. Najczęstsze przyczyny odwodnienia organizmu to:
– biegunki,
– krwotoki,
– oparzenia,
– niedrożność jelit,
– zapalenie otrzewnej,
– nadmierne pocenie się,
– zbyt duża diureza (wydzielanie moczu w nerce), np. w przypadku cukrzycy,
– wysoka gorączka.
Przewodnienie występuje rzadziej, ponieważ zazwyczaj cały nadmiar wody zostaje sprawnie usunięty przez nerki. Nadmiar wody w organizmie prowadzi do zwiększenia przestrzeni pozakomórkowej, ilości sodu i chlorków w osoczu oraz objętości płynu pozakomórkowego. Przewodnienie jest przyczyną obrzęków, a także zastojów żylnych. Przewodnienie organizmu występuje:
– w chorobach nerek,
– u chorych po zabiegach chirurgicznych,
– u niemowląt,
– u rozbitków zaspokajających pragnienie wodą morską.
W warunkach naturalnych woda podlega stałemu krążeniu w przyrodzie w postaci wody opadowej, powierzchniowej i podziemnej. Wody podziemne dzieli się na zaskórne, gruntowe i głębinowe. Największą wartość mają wody podziemne, znajdujące się na znacznych głębokościach i dlatego wolne od zanieczyszczeń cywilizacyjnych. Wody te, zwane artezyjskimi są przykryte nieprzepuszczalnymi skałami i znajdują się pod ciśnieniem hydrostatycznym, zawierają sole mineralne i gazy w ilości nie mniejszej niż 1g na litr, są zatem wodami leczniczymi. Wody lecznicze wyróżniają się obecnością elementów o szczególnej aktywności farmakodynamicznej (np. żelaza, magnezu, bromu, jodu czy siarki). W nazwie wód leczniczych uwzględnia się najpierw aniony, potem kationy w kolejności malejących stężeń, na przykład woda chlorkowo – sodowa.
Wody mineralne pokrywają niedobory minerałów i pierwiastków niezbędnych do prawidłowego rozwoju organizmu. Nieodpowiednie nawożenie gleb i nieprawidłowa obróbka technologiczna żywności powodują niedobór magnezu, żelaza, wapnia i jodu. Wszystkie te pierwiastki zawarte są w wodach mineralnych, które uzupełniają ich niedobory w najbardziej naturalny i przyjazny dla organizmu sposób. Należy pamiętać, że wiele leków, na przykład antybiotyki, środki przeczyszczające, uspokajające czy antykoncepcyjne, powoduje wypłukiwanie pierwiastków z organizmu. W ten sposób traci się spore ilości np. magnezu.
Wody lecznicze dzielą się na:
– solanki zwykłe, zawierające głównie sól kamienną,
– solanki gorzkie, zawierające siarczany magnezu i sodu,
– szczawy, które zawierają wodorowęglany wapnia i dwutlenek węgla,
– szczawy żelaziste, które zawierają związki węgla,
– wody siarkowe – zawierają siarkowodór, siarczki sodu i wapnia,
– wody radoczynne, posiadające w składzie niewielkie ilości pierwiastków promieniotwórczych.
Pierwiastki występujące w wodach leczniczych oraz ich rola w organizmie:
– magnez – jest niezbędnym elementem prawidłowego funkcjonowania komórek, wzmacnia obronność organizmu, stosuje się go w leczeniu chorób naczyń krwionośnych, serca oraz nerwic, poprawia samopoczucie,
– wapń – wzmacnia układ kostny, jest niezbędny do wzrostu i rozwoju człowieka, reguluje równowagę mięśniowo – nerwową, odpowiada za prawidłową krzepliwość krwi, obniża poziom cholesterolu,
– żelazo odpowiada m.in. za stan paznokci i włosów a jego niedobór prowadzi do niedokrwistości, ciągłego zmęczenia, senności,
– fosfor ułatwia gojenie się złamań kości,
– potas odpowiada za prawidłową pracę układu nerwowego i mięśniowego, a jego brak objawia się zaburzeniami czynności serca, zaparciami, nerwowością,
– mangan – jego niedobór prowadzi do zahamowania wzrostu, niedokrwistości oraz przerostu tarczycy,
– selen opóźnia procesy starzenia, zabezpiecza przed nowotworami, reguluje poziom cholesterolu we krwi i poprawia jej krążenie,
– sód reguluje gospodarkę wodno – mineralną,
– fluor chroni zęby przed próchnicą,
– brom działa uspokajająco.
Subskrybuj:
Komentarze do posta (Atom)
1 komentarz:
Cześć :)
Fajny artykuł. Od kilku lat interesuję się dietetyką i bardzo mi się podoba Twój blog.
Pozdrawiam
Prześlij komentarz